Met liefde voor mens en natuur maakt echtpaar groepsaccommodatie van oude graanschuur

In hun zoektocht naar een klein, klimaatneutraal huis liepen Leon en Anne Marie van Tuijl plotseling tegen een totaal ander soort woning aan. In het buitengebied van het Gelderse Kekerdom troffen ze een monumentale boerderij. Een flink stuk groter dan ze voor ogen hadden en ook nog eens met een energielabel dat niet in een letter van het alfabet was uit te drukken. Toch gingen ze ervoor. Het ondernemende echtpaar nam zijn intrek in de boerderij en toverde de bijbehorende graanschuur om tot gastenverblijf voor groepen tot 24 personen. 

Schoenen uut, dan kun je koffie kriegen 

Met die woorden werden Leon en Anne Marie van Tuijl welkom geheten door de toenmalige eigenaresse en bewoonster van de Scholtenhof in Kekerdom. Een boerderij uit 1719 waar door de eeuwen heen gebouwen bij zijn geplaatst, waaronder eind negentiende eeuw de graanschuur. De eigenaresse runde er op de 2,3 hectare grond en weilanden decennialang een gemengd boerenbedrijf.

De enorme boerderij staat in schril contrast tot waar het echtpaar eigenlijk naar op zoek was. ‘We wilden een kleine klimaatneutrale woning. Dat werd dus een enorme boerderij, met energielabel G. En had Z bestaan, dan was dat het geweest’, zegt Anne Marie lachend. ‘Maar toen we gingen bezichtigen, eigenlijk een beetje uit nieuwsgierigheid, voelde het als thuiskomen.’ Leon vult aan: ‘We zeggen altijd, het is een uit de hand gelopen grap. Ik weet nog hoe we bij de graanschuur stonden en vanuit daar het vrije uitzicht richting de heuvels van Berg en Dal zagen. 

We waren verkocht

Behalve door het heuvellandschap wordt Scholtenhof ook omzoomd door het Natura 2000-gebied Millingerwaard. Daar leven dassen, vleermuizen, Konikpaarden, Gallowayrunderen, bevers, otters, reeën, vossen en vogels zoals de zeearend en de blauwe reiger.
Die ligging te midden van het groen en wilde dieren doet Anne Marie en Leon denken aan een droom die ze jarenlang koesterden. ‘Jaren geleden maakten we tijdens een vakantie een fietstocht en mijmerden we over een plek waar mens, dier en natuur gelukkig met elkaar samen zouden leven. Een plek waar we zelf van zouden genieten en gasten ook. Toen kregen we een klapband. In de buurt van de plek waar we waren gestrand zat een winkeltje en daar kochten we een lot. Het lotnummer begon met de letters HW. ‘Happy world’ maakten wij daarvan. Die dagdroom hebben we altijd vastgehouden. En dat miniparadijs is nu werkelijkheid.’ Leon vult aan: ‘Scholtenhof is de plek waar je eventjes uit het dagelijks leven stapt en je zintuigen de kost geeft’.

Na de aankoop van Scholtenhof knapten Leon en Annemarie de boerderij op als woning voor henzelf. Van de graanschuur maakten ze een groepsaccommodatie met twaalf kamers voor in totaal vierentwintig gasten. De graanschuur en het groen op en rond het erf dienen nu als oord voor ontspanning en (zelf)ontwikkeling. Bijvoorbeeld voor retraites, cursussen, heidagen en familievakanties. En voor eendaagse evenementen is er plek voor groepen van maximaal 102 gasten. Rust, comfort, plezier en genieten zijn de uitgangspunten. De eerste boeking staat gepland voor april 2026, direct na opening van de groepsaccommodatie.

SUCCESFACTOREN EN AANDACHTSPUNTEN

Geen loft, maar een groepsaccommodatie

Het concept van de groepsaccommodatie kreeg door de jaren heen vorm in de gedachten van Leon en Anne Marie. ‘We wilden eerst eigenlijk zélf in de graanschuur gaan wonen’, zegt Anne Marie. ‘Het leek me geweldig om er een loft van te maken. Maar toen we in het huis trokken en die stap voor stap opknapten, raakten we daar ook aan verknocht.’ De gemeente Berg en Dal, waar Kekerdom toe behoort, speelde ook een rol in de ideevorming voor een groepsaccommodatie. ‘De gemeente vroeg, wat wilt u met de boerderij doen?’ blikt Leon terug. ‘’We zijn met zijn tweeën en de boerderij en de schuren moeten goed verzorgd blijven, dus we moeten iets doen dat geld oplevert’, zei ik toen. De gemeenteambtenaar reageerde daarop: ‘een tweede woonbestemming gaat niet lukken, dus je kunt er geen huurwoning van maken. Maar bijvoorbeeld recreatieappartementen kunnen wel’. Toen vervolgens steeds meer tot ons doordrong hoe groot die graanschuur wel niet was, ontstond ons idee om die helemaal te benutten als groepsaccommodatie met meerdere kamers.’ Dat dit concept kans van slagen had, werd nog eens bevestigd door een recreatieondernemer uit de omgeving. ‘Die zei dat hij veel aanvragen kreeg van groepen, maar ze niet kwijt kon. Dat gaf ons het laatste zetje in de juiste richting.’

Balans tussen uitstraling en efficiënte indeling

De graanschuur biedt veel ruimte en is 10 meter hoog. In het oog springen de houten sporen aan de binnenzijde van het dak. De truc was om dit kenmerk van dit gemeentelijk monument te behouden en toch zo veel mogelijk ruimte benutten voor verhuur, voor een rendabele businesscase. ‘Over de volledige 19,5 meter lengte van het dak hebben we alle sporen opgedikt’, vertelt Leon. ‘Vervolgens hebben we kunststof dakplaat aan de binnenkant afgewerkt met hout, door er platen tegenaan te spijkeren. Dat kostte geld, maar maakt het wel extra mooi. Bovendien heeft de graanschuur nu een sterk en goed geïsoleerd dak.’ Een deel van de schuur biedt nog altijd vrij zicht op de nok. Andere delen hebben drie lagen kamers, waarvan de bovenste twee lagen met een wenteltrap te bereiken zijn.’

Verzakking

Een onaangename verrassing voor de kersverse eigenenaren van Scholtenhof was de funderingsschade. ‘Dat de graanschuur verzakt was, hadden we niet opgemaakt uit het rapport van Monumentenwacht. We kenden de scheuren in de muren van de schuur, maar dat de oorzaak daarvan letterlijk en figuurlijk zo diep zat, daar schrokken we van’, zegt Leon. 
Voor steeds meer eigenaren van monumenten in Nederland speelt het onderwerp funderingsschade. Dat kan te maken hebben met een tekort aan water in de bodem. Of, zoals bij Scholtenhof waarschijnlijk het geval is, door afwisseling tussen periodes van extreme droogte en van extreme neerslag, als gevolg van de klimaatverandering. Leon: ‘We zitten hier op rivierklei. Door de klimaatverandering is die dan weer nat en dan weer droog. Daardoor verzakte alles’, zegt Leon. ‘54 buispalen en een dikke laag beton zorgden voor een nieuw stevig fundament. De schuur kan nu niet meer zo verzakken dat ’ie niet meer te redden zou zijn.’

FINANCIERING

Het echtpaar kocht boerderij Scholtenhof met behulp van een hypotheek bij de Rabobank. ‘Al snel kwamen we erachter dat er voor monumenteigenaren ook financiële mogelijkheden zijn bij het Nationaal Restauratiefonds. We deelden ons ondernemingsplan met het Restauratiefonds en toen zei Harry (Kers, red.) ‘we moeten eens praten’. 

Harry is belangrijk voor het realiseren van onze droom

benadrukt het echtpaar. ‘Zowel met zijn kunde als met zijn enthousiasme. Hij heeft gezien dat ons plan mooi was voor het monument, maar ook voor de gasten die hier nu kunnen verblijven.’

Omdat het Restauratiefonds als doel heeft cultureel erfgoed voor volgende generaties te bewaren, bewoog Harry mee met de pieken en dalen van het soms grillige proces van herbestemmen. ‘Toen het wijzigen van het bestemmingsplan langer duurder dan gepland, moest er een nieuwe offerte komen. In de tussentijd waren de bouwkosten in heel Nederland omhooggegaan, maar nog altijd stond het Restauratiefonds achter ons plan. Iets anders waar we dankbaar voor zijn, is dat het Restauratiefonds een overbruggingsfinanciering verstrekte toen een nog niet ontvangen btw-teruggave voor een tekort zorgde. Dat het Restauratiefonds zo meedenkt en meewerkt, is heel fijn.’

Voor de verduurzaming, herbestemming en restauratie van de graanschuur sloten de eigenaren een laagrentende lening bij het Gelders Cultuurfonds, een fonds in beheer bij het Restauratiefonds, bedoeld voor instandhouding van monumenten. ‘Daarop zit een rente van 1,5 procent. Dat lage rentetarief maakt een wereld van verschil’, zegt Leon dankbaar.

DUURZAAMHEID

Van het verduurzamen van hun droomplek hebben Leon en Anne Marie een ware missie gemaakt. ‘We wisten direct toen we deze locatie kochten, dat we het zo duurzaam mogelijk gingen doen. Op het erf staan oplaadpunten voor auto en fiets en de graanschuur zelf is geïsoleerd met achterzetwanden en extra dakplaten. Dat levert lage energiekosten op en een comfortabel binnenklimaat voor de gasten die er verblijven. Ook is de schuur van het gas af. Hij draait nu op zonnepanelen, een warmtepomp en vacuümboilers. Die vacuümboilers hebben slechts 1 procent warmteverlies versus de reguliere 30 procent.’

Het verwarmen van de schuur was een uitdaging. ‘We hebben zo veel hoogteverschil in de schuur. Het hoogste punt is tien meter. Dat is moeilijk verwarmen, want warmte gaat omhoog. Daarom hebben we airconditioning ingezet, ook om te verwarmen. Die zorgt ervoor dat de lucht circuleert en de warme lucht dus in de volledige ruimte terechtkomt.’
Netcongestie, oftewel ‘file’ op het elektriciteitsnet, waarbij er op bepaalde momenten te veel vraag naar (of aanbod van) stroom is voor wat het net aankan, is anno 2026 voor veel ondernemers een belemmering in het uitvoeren van hun plan en zo ook voor deze monumenteigenaren. ‘We hadden 3 maal 80 ampère aangevraagd, maar kregen in eerste instantie 3 maal 40. We hebben toen vrijwel direct besloten een accu te installeren waarop we elektriciteit kunnen opslaan, om te gebruiken tijdens pieken. Voor de toekomst hebben we nog de wens om een kleine windmolen voor eigen gebruik te plaatsen. The Blade heet dit type en we hopen dat ’ie snel op de markt komt.’
 

Ook aan sociale duurzaamheid is gedacht; de inrichting van de groepsaccommodatie is zo inclusief mogelijk gedaan. Leon: ‘We hebben een mindervalidentoilet en twee rolstoelkamers. Verder zijn de toiletten genderneutraal. We sluiten aan bij meerdere Sustainable Development Goals: 5 gendergelijkheid, 7 betaalbare en duurzame energie en 11 duurzame steden en gemeenschappen. Dat past bij onze liefde voor mens en natuur.’

CONTACT EN LINKS

boerderijscholtenhof.nl